Yakın zamana kadar, Millî Mücadele'de düşmana karşı ilk kurşunun, İzmir'in işgali sırasında Hasan Tahsin
Recep (asıl adı Osman Nevres)'in, Yunanlılar'a attığı iddia edilirdi. Son yıllarda yapılan araştırmalar ve ortaya
konan vesikalar, Millî Mücadele'de düşmana karşı atılan "ilk kurşunun -hattâ kurşunların-", Dörtyol'da
(Adana), 19 Aralık 1918'de, Mondros Mütarekesi'nden elli gün sonra, yiğit Dörtyollular'ın cesur evlâdı
Mehmet Çavuş (Mehmet Kara) ve müfrezesi tarafından atıldığını ortaya çıkarmıştır.[1]
Dörtyollu Kara Hasan, Kuzuculu Köyü'nde bir teşkilât kurarak düşmana karşı direnişe geçti. Mal ve
hayvanlarını satarak silâhlanan yöre gençleri de Kara Hasan'a katıldılar. Böylece, zamanla sayısı 300-400'e
varan bir millî teşkilât ortaya çıktı.[2]
1919 yılı başlarında harekete geçen Kara Hasan (Hasan Paşa[3]) ve çetesi de, Türkiye'de, işgal güçlerine
karşı, millî direnişi ilk başlatan teşkilât olmuştur.
**********
Devam edecek inşaallah...
**********
KAYNAKLAR:
[1] P. Du Veou, La Passion de la Cilicie 1919-1922, (Çev.: Reşat Gögen, Kilikya Faciaları adıyla basılmamış
daktilo metni), Paris 1937, s.40-42. A. Hulki Saral Türk İstiklâl Harbi IV, Güney Cephesi, Gnkur. Basımevi,
Ankara 1966. s. 55, 56.; A. Cevdet Çamurdan, Kurtuluş Savaşı’nda Doğu Kilikya Olayları, Adana 1969, s. 87-
159.; Kadir Aslan'ın müracaatı üzerine, Hatay Valiliği ve Dörtyol Kaymakamlığı'na, ATAŞE (Genelkurmay
Askerî Tarih ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü) tarafından gönderilmiş olan 29 Ocak 1992 tarih ve 3214-4-92
Arşiv sayılı ve ATAŞE Tarih Uzmanı İlhamı Bebek tarafından hazırlanan, 27 Ocak 1992 tarihli rapor.; ayrıca;
Kadir Aslan, Milli Mücadelede Dörtyol, Hatay 1991, s. 22-29.
[2] Damar Ankoğlu, Hatıralarını, İstanbul 1961, s. 126, 127.; A. Hulki Saral Türk İstiklâl Harbi IV, Güney
Cephesi, Gnkur. Basımevi, Ankara 1966. s.56.; Fahri Belen, Türk Kurtuluş Savaşı, 2. Baskı, Kültür ve Turizm
Bak., Ankara 1983, s. 258.; ayrıca, "Millî Mücadele Döneminde ilk direnme hareketleri Dörtyol-AdanaBölgesi'nde başladı. 19 Aralık 1918'de, Ermeni milis kuvvetlerinin öncülüğünde ilerleyen Fransız İşgal
Kuvvetleri'ne karşı, Dörtyol Bölgesi'nde Kuva-yı Milliye çarpışmaya başladı. Bu direnme hareketleri gelişerek,
bütün güney bölgesine yayıldı", bk. Ertuğrul Zekâi Ökte, Millî Mücadele Döneminde Millî Hareketler Ordu
İşbirliği, (Konferans Metni), İstanbul 1981, s. 12.; Kadir Aslan, Milli Mücadelede Dörtyol, Hatay 1991, s. 40-
105.; Ayr. bkz. Kemal Çelik, Millî Mücadele’de Adana ve Havalisi 1918-1922, (1st. Üni. Sosyal Bilimler
Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi), İstanbul 1993, s. 44, 45.
[3] Müfreze Kumandanı Kara Hasan’a, çevre halkı ve arkadaşları tarafından "Paşa" unvanı verilmiştir. Bugün,
Dörtyol İlçesi'ndeki askerî kışla da "Kara Hasan Paşa" adını taşımaktadır.
****************************************
Milli Mücadele'yi M. Kemal Atatürk başlattı yalanı - 2
Peki, Dörtyollu Mehmet Çavuş, Milli Mücadele'de ilk kurşunu attığında M. Kemal Atatürk neredeydi dersiniz?Sultan Vahideddin M. Kemal'in Milli Mücadele'ye katılması için Samsun'a gitmesini emretmiştir, fakat M.
Kemal günlerce yola çıkmadı, çeşitli temaslarda bulunarak İstanbul'da oyalandı. Hatta hükümet 6 Mayıs
1919'da yazdığı bir tezkere ile kendisinden acele etmesini istemek zorunda kaldı.[1]
Bu bilgiyi Prof. Dr. Akandere de teyid etmektedir ve M. Kemal'in İstanbul'da oyalanması hakkında:
13 Kasım 1918 tarihi ile 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun’a gitmek amacıyla İstanbul'dan ayrıldığı 16 Mayıs
1919 tarihleri arasında çeşitli temaslar ve faaliyetlerde bulunmuştu. Onun bu temas ve faaliyetleri; "kurulacak
hükümetlerde Harbiye Nazırı olarak görev almak, siyasî yönden iktidara gelme ümidi..."[2] diyerek konuyu
özetlemektedir.
Öte yandan M. Kemal'in 11-13 Ekim 1918'de Halep'ten Vahideddin'e çektiği "çok gizli" telgrafta:
"Derhal İngilizlerle ayrı barış yapmak üzere ***kendisinin de katılacağı yeni bir Bakanlar Kurulu***
oluşturulmasını önermesi"[3] de olayı yeterince aydınlatmaktadır.
***
Devam edecek inşaallah...
**********
KAYNAKLAR:
[1] Kadir Mısıroğlu, Geçmişi ve Geleceğiyle Hilafet, İstanbul-1993, sayfa 157.
[2] Prof. Dr. Osman Akandere, "Millî Mücadele'nin Başlarında Mustafa Kemal Paşa'da Sine-i Millet Düşüncesi
İle Askerlikten İstifası Öncesi ve Sonrası Kendisine Gösterilen Bağlılıklar" Selçuk Üniversitesi Türkiyat
Araştırmaları Enstitüsü Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı:11, Konya 2002, sayfa 247-309., 249.
[3] Atatürk'ün Bütün Eserleri, cilt 2, İstanbul 2003, Kaynak Yayınları, sayfa 232.
*********************************************
Milli Mücadele'yi M. Kemal Atatürk başlattı yalanı - 3
Mondros Ateşkes Anlaşmasının imzalanması ve bu anlaşmanın uygulanması sonucu, halk, bir takım fiiliçalışmalar içerisine girmiştir. Bu amaçla mahalli bir takım teşekküller kurulmuştur. Bunlara genel olarak
"Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri" adı verilmektedir. Her cemiyet, kendi yöresini işgalden kurtarılmasını
sağlamak, işgale karşı direnmekle görevliydi. M. Kemal Paşa, Samsun'a ayak basmadan önce emperyalist
güçlere karşı Anadolu ve Rumeli halkı tarafından pek çok il ve ilçede teşkilatlanmalar ve işgale karşı koyma
girişimleri başlamıştı.[1]
2 Aralık 1918'de Edirne'de kurulan "Trakya Paşaeli Müdafaa-i Heyet-i Osmaniye Cemiyeti", 7 Ekim 1919'da
Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile birleşmişti. 4 Aralık 1918'de Istanbul'da Vilayat-ı Şarkiye
Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti kurulmuş ve 10 Mart 1919'da bunun Erzurum şubesi de resmen
açılmıştı. Bunlar gibi yararlı dernekler, henüz işgal hareketi başlamadan kurulmaya başlamıştır.[2]
***
Devam edecek inşaallah...
**********
KAYNAKLAR:
[1] Prof. Dr. Yücel Özkaya, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 10, Cilt 9, Kasım 1987.
[2] Prof. Dr. Yücel Özkaya, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 10, Cilt 9, Kasım 1987.
***************************************************
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder