Haşa Kur'an; mikrop mu? Okuyalım - paylaşalım
Ikinci bölümde M. Kemal Atatürk döneminde Kur'an'ın (haşa) "suç" sayılan eşyalar arasında zikredildiğini ve
Kur'an öğreten bazı şahıslar hakkında işlem yapıldığını yazmıştık. Inönü döneminde de benzer "suçları"
işleyen şahıslar hakkında işlem yapılmaya devam edilmiştir.
1939 yılında Erzurum'un köylerinde[1] bazı şahıslar yakalanarak adliyeye sevk edilmişlerdir. İçişleri Bakanı,3'üncü Umumi Müfettişliğine gönderdiği bir yazıda, çocuklara Arapça tedrisat (öğretim) yaptıranlarla ilgili
olarak "kanunlarımıza ve rejime aykırı olan bu vak'a faillerinin fenalıklarını yerinde bastırmak ve `sari
mikroplar´ gibi yurda dağıtmamak başlıca esastır. Binaenaleyh Halk Partisi ve evleri cihazı ile harekete
geçilerek bu kötü propagandalar önlemek ve kötüleri adaletin pençesine vermek lazımdır. Bu yoldaki iyi
çalışmalarınızı memnuniyetle takip ediyorum."[2] sözleriyle görevlileri uyarmıştır.
Ancak bu uyarıya rağmen Arapça tedrisat (öğretim) yaptıran birçok insan yakalanarak adliyeye sevk
edilmiştir. Urfa'da dükkânında Arapça harflerle basılmış Elifba, Amme, Tebareke cüzleri satan bir şahıs,[3]
Giresun'da Arapça tedrisat yaptıran şahsın yanı sıra kanuni vazifesini yapmamaktan muhtar ve ihtiyar heyeti
üyeleri,[4] Konya'da bir köyimamı,[5] Rize'de bir mahalle imamı[6] adliyeye sevk edilerek muhtelif cezalara
çarptırılmışlardır.
**********
KAYNAKLAR:
[1] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–146, Kardesks 26563; Erzurum Valisi Hilmi
Balcı imzasıyla Dâhiliye Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 2.3.1939 tarih ve Em.430/159 sayılı yazı.
[2] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–148, Kardeks 26602; Dâhiliye Vekâletinden
3'üncü Umumi Müfettişliğine gönderilen 24.1.1939 tarih ve 6647 sayılı şifre.
[3] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13219–107, Kardeks 27219; Urfa Valisi Kazım
Demirer imzasıyla Dâhiliye Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 5.2.1940 tarih ve Ş.1.3–151 sayılı
yazı.
[4] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13219–103, Kardeks 26941; Giresun Valisi Muhtar
Akman imzasıyla Dâhiliye Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) 17.7.1940 tarih ve 379 sayılı yazı.
[5] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–102, Kardeks 22892; Konya Valisi Nizamettin
Ataker imzasıyla Dâhiliye Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 5.4.1940 tarih ve Ş.I.509 sayılı yazı.
[6] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–133, Kardeks 26572; Rize Valisi Hüsnü
Uzgören imzasıyla Dâhiliye Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 6.10.1941 tarih ve 2681 sayılı yazı
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder