"M. Kemal Atatürk'ün kurduğu ülkede dinimizi yaşayabiliyoruz" diyenlere kapak olsun. (Kur'an okutmak bile
yasaktı)
***
4 Ocak 1932 tarihinde yayınlanan bir talimatnamede; Harf Devrimi Kanunu'na aykırı olarak Arap harfleriyle
eğitim yapmak için gizli veya aleni dershane açanların ve bu dershanelerde eğitim verenlerin, Türk Ceza
Kanunu'nun 526'ıncı maddesi gereğince üç aya kadar hafif hapis veya 10 liradan 200 liraya kadar hafif para
cezası ile cezalandırılacağı belirtilmiş.[1]
1 Kasım 1935 ve 30 Kasım 1936 tarihleri arasında çeşitli illerde 35 kişi gizli bir surette Arap harfleri ile
tedrisat (öğretim) yapmak suçundan yakalanıp adliyeye sevk edilmişlerdir.[2]
1937 yılında Gaziantep'te 50 yaşlarındaki bir kadının kendi evinde gizlice eski usül Arap harfleri ile çocuk
okuttuğu haber alınmış ve suçüstü (!) yakalanarak, aramada ele geçen kitaplarla birlikte mevcuden
mahkemeye sevk edilmiştir.
Ele geçen ve M. Kemal'in döneminde "suç" teşkil eden kitaplar ve bazı eşyalar ise şunlardır:
3 adet Mevlüt, 5 Tebareke Cüz'ü, 25 Amme Cüz'ü*, 1 Kadesemiallah, 7 Kur'an-ı Kerim, 10 Elif Cüz'ü, 2
Minder, 1 sıra, 1 sopa.[3]
Benzer şekilde, Arapça namaz sûresi okutmak veya Arapça tedrisatta (öğretimde) bulunmak suçundan 1938
yılı içerisinde; Çankırı'da bir şahıs[4], Kastamonu'da bir kadın,[5] Isparta'da muhtelif şahıslar,[6] Bursa'da bir
şahıs,[7] Rize'de,[8] Erzurum'da[9] ve Çorum'da[10] bazı şahıslar hakkında işlem yapılmıştır.***
*Amme Cüz'ü: Namaz Sureleri denilen kısa Sureleri içinde bulunduran Kur'an-ı Kerim'in son 20 sayfasına
verilen isimdir.
**********
Devam edecek inşaallah...
**********
KAYNAKLAR:
[1] Halim Alyot, Türkiye’de Zabıta, Tarihi Gelişim ve Bugünkü Durum, Kanaat Basımevi, Ankara, 1947, sayfa
937.
[2] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Ankara, Dosya. 13217–11, Kardeks 1964; Dâhiliye
Vekâletinin (İçişleri Bakanlığının) Maarif Vekâletine (Eğitim Bakanlığına) yazdığı 12.1.1937 tarih ve 368 sayılı
yazı.
[3] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–3, Kardeks 596; Gaziantep Valiliğinin Dâhiliye
Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) yazdığı 31.12.1937 tarih ve 1481 sayılı yazı.
[4] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–3, Kardeks 595; Çankırı Valiliğinden Dâhiliye
Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 3.1.1938 tarih ve 21 sayılı yazı.
[5] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–5, Kardeks 597; Kastamonu Vali Vekili N. A.
Keskin imzası ile Dâhiliye Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 10.1.1938 tarih ve Em.1/37 sayılı yazı.
[6] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–8, Kardeks 906; Isparta Valiliğinden Dâhiliye
Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 10.1.1938 tarih ve 26837/48 sayılı yazı.
[7] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–12, Kardeks 287. Bursa Valiliğinden Dâhiliye
Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 20.1.1938 tarih ve 175 sayılı yazı.
[8] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–13, Kardeks 3109; Rize Valiliğinden Dâhiliye
Vekâletine (İçişleri Bakanlığına) gönderilen 29.1.1938 tarih ve 1087 sayılı yazı.
[9] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–15, Kardeks 3118; Dâhiliye Vekâleti (İçişleri
Bakanı) Şükrü Kaya imzasıyla Maarif Vekâletine (Eğitim Bakanlığına) gönderilen 21.2.1938 tarih ve 7872
sayılı yazı.
[10] Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivleri (EGMA), Dosya 13217–14, Kardeks 3119; Dâhiliye Vekâleti (İçişleri
Bakanı) Şükrü Kaya imzasıyla Adliye ve Maarif Vekâletlerine (Adalet ve Eğitim Bakanlığına) gönderilen
25.2.1938 tarih ve 8778 sayılı yazı.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder